ውዕል ስራሕን ደሞዝን

ኣብ ውዕል ስራሕ (Arbeitsvertrag) እንታይ ተጻሒፉ ኣሎ? ወረቐት ደሞዝ (Lohnabrechnung) እንታይ እዩ? ዝተሓተ ደሞዝ ኣሎ ድዩ? ኣብዚ መሰረታውያን ነገራት ኣለዉ።

ስራሕ ረኺብካ? ሽዑ ውዕል ስራሕ (Arbeitsvertrag) ትረክብ። ንሱ ስራሕ፣ ደሞዝን ምቁራጽ ስራሕ (Kündigung) ይውስን።

ውዕል ስራሕ

ውዕል ብቓል ወይ ብጽሑፍ ክኸውን ይኽእል። ክልቲኦም ይሰርሑ። ኮይኑ ግን ብጽሑፍ ዝተገብረ ውዕል ሕተት።

ቅድሚ ምፍራምካ ውዕሉ ኣንብቦ። ሓደ ነገር ኣይተረድኣካን? ናይ ምኽሪ ቦታ (Beratungsstelle) ወይ ማሕበር ሰራሕተኛታት (Gewerkschaft) ሕተት።

ወረቐት ደሞዝ

ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊት ደሞዝ ብጽሑፍ ወረቐት ደሞዝ (Lohnabrechnung) ትረክብ። ንሱ ጠቕላላ ደሞዝ (Bruttolohn)፣ ቅናሳትን ጽሩይ ደሞዝ (Nettolohn) ይርኢ። ቅናሳት ንኣብነት AHV ን ናይ ስራሕ ኣልቦነት መድሕን (Arbeitslosenversicherung) እዮም።

ኩሎም ወረቐታት ደሞዝ ዓቅቦም። ንቀረጽ፣ RAV ን መንነት ወረቐት (Ausweis) የድልዩኻ።

ዝተሓተ ደሞዝ

ስዊዘርላንድ ሃገራዊ ዝተሓተ ደሞዝ (Mindestlohn) የብላን። ገለ ካንቶናት ኣለዎም፣ ንኣብነት Genf ወይ Neuenburg። Luzern ኣብዚ ዝርዝር የለን።

ብዙሓት ዓውድታት ስራሕ ሓባራዊ ውዕል ስራሕ (Gesamtarbeitsvertrag, GAV) ኣለዎም። ኣብኡ ዝተሓተ ደሞዝ ናይቲ ዓውዲ ተጻሒፉ ኣሎ። ማሕበር ሰራሕተኛታት ዓውድካ GAV እንተ ኣለዎ ይነግረካ።

ጸሊም ስራሕ

ስራሕ ብዘይ ምዝገባ ኣብ መድሕናት ጸሊም ስራሕ (Schwarzarbeit) ይበሃል። ንሱ ክልኩል እዩ። ብዘይ ምዝገባ ከም AHV ን ናይ ሓደጋ መድሕን (Unfallversicherung) ዝኣመሰሉ መድሕናት ይጎድሉኻ።

ሕጂ እንታይ ክትገብር ትኽእል

1. ብጽሑፍ ዝተገብረ ውዕል ስራሕ ሕተት።
2. ነፍሲ ወከፍ ወረቐት ደሞዝ መርምር። ዓቅቦ።
3. ሕቶታት ብዛዕባ ደሞዝ ወይ ውዕል? ማሕበር ሰራሕተኛታት Unia ሕተት።
4. ርግጸኛ ኣይኮንካን? Unia ወይ FABIA ሕተት። እዛ ኣፕ ናይ ሕጊ ምኽሪ ኣይኮነትን።

ch.ch, Arbeitsverträge in der Schweiz (2026-09-21)

ሓገዝ ድለ

• Unia Zentralschweiz – Sekretariat Luzern · 0848 651 651
• FABIA Kompetenzzentrum Migration · +41 41 360 07 22
• RAV Kriens (zuständig für die Stadt Luzern) · +41 41 209 10 90